Nieuwe onderzoeken naar Multiple Sclerose in Europa

Multiple Sclerose (MS) is een complexe aandoening van het zenuwstelsel. Dankzij intensief onderzoek komen we steeds dichter bij nieuwe behandelingen die niet alleen ontsteking remmen, maar ook herstel mogelijk maken.
Binnen Europa lopen tientallen klinische trials die hoop geven aan mensen met MS. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste onderzoekslijnen en voorbeelden van studies die momenteel actief zijn.

1. Herstel van myeline: remyelinisatie

Een van de meest veelbelovende richtingen in MS-onderzoek is remyelinisatie. Hierbij proberen onderzoekers het beschermende laagje rondom zenuwvezels, de myeline, opnieuw op te bouwen.

Belangrijke Europese studies:

• CCMR-Two (Universiteit van Cambridge): onderzoekt de combinatie van metformine en clemastine om herstel van myeline te stimuleren. Eerste resultaten tonen tekenen van myelineherstel.

• PIPE-307 (VISTA, fase 2): onderzoekt een middel dat cellen in de hersenen aanzet tot het opnieuw aanmaken van myeline.

• UK Myeline Repair Trial: een fase-2-onderzoek waarvan de resultaten eind 2025 worden verwacht.

Waarom dit belangrijk is:
Huidige medicijnen vertragen het ziekteproces, maar herstellen geen bestaande schade. Remyelinisatie kan mensen met progressieve MS een betere kwaliteit van leven geven.

2. Nieuwe immuuntherapieën en progressieremming

Naast herstel richten veel onderzoeken zich op progressieremming. Hierbij proberen wetenschappers de schade door ontstekingen in het zenuwstelsel te beperken of zelfs te voorkomen.

Belangrijke onderzoeken:

• Frexalimab (fase 3): richt zich op de CD40L-route in het immuunsysteem. Deze aanpak kan ontstekingen verminderen zonder het volledige immuunsysteem te onderdrukken.

• Fenebrutinib (fase 3): een BTK-remmer die zowel relapsing als progressieve MS-vormen aanpakt. Dit middel beïnvloedt B-cellen en microglia, die een rol spelen bij zenuwschade.

Waarom dit belangrijk is:
Nieuwe immuuntherapieën kunnen vooral mensen met progressieve MS helpen, waar de huidige medicijnen vaak tekortschieten.

3. Celtherapie en regeneratief onderzoek

Onderzoekers in verschillende Europese landen werken aan celgebaseerde therapieën die herstel van zenuwweefsel kunnen stimuleren.

Voorbeelden:

• Neurale stamcelonderzoeken: vroege studies tonen dat stamcellen kunnen bijdragen aan herstel van zenuwbanen.

• T-celtherapie bij progressieve MS: onderzoekt hoe afweercellen opnieuw kunnen worden geprogrammeerd om ontstekingen te verminderen.

Waarom dit belangrijk is:
Bij langdurige of uitgebreide schade kan het lichaam vaak niet zelf herstellen. Celtherapie biedt een mogelijke weg naar regeneratie van zenuwweefsel.

4. Innovatieve immunotherapie en vaccinatie-onderzoek

Een andere onderzoeksrichting richt zich op het heropvoeden van het immuunsysteem.

Belangrijke projecten:

• Tolerogene DC-vaccinatie: Europese centra testen een behandeling met vitamine-D3-geprogrammeerde dendritische cellen die het immuunsysteem leert om eigen weefsel niet aan te vallen.

• mRNA-onderzoek: wetenschappers onderzoeken of mRNA-technologie, bekend van vaccins, kan worden ingezet om terugvallen bij MS te voorkomen.

Waarom dit belangrijk is:
Gerichte immunotherapie kan ontstekingen verminderen zonder de natuurlijke afweer te verzwakken.

5. Digitale zorg en revalidatie

Naast medicatie is er groeiende aandacht voor digitale zorg en revalidatieonderzoek.

Voorbeelden:

• Remote MS Care (Antwerpen): onderzoekt hoe digitale monitoring en thuismetingen de zorg kunnen verbeteren.

• Draagbare stimulatiepakken: studie naar elektrische stimulatie voor spierkracht en mobiliteit bij MS-patiënten.

• Real-world data studies: Europese registers worden gekoppeld om langdurige effecten van behandelingen te volgen.

Waarom dit belangrijk is:
Betere digitale zorg betekent minder ziekenhuisbezoeken en meer inzicht in het dagelijks leven van mensen met MS.

Overzicht van actieve klinische trials in Europa (2025)

Onderzoek Fase Doelgroep Doel Frexalimab Fase 3 Relapsing en progressieve MS Nieuwe immuunroute, minder bijwerkingen Fenebrutinib Fase 3 RMS en PPMS BTK-remmer gericht op B-cellen en microglia PIPE-307 Fase 2 Relapsing MS Stimuleert myelineherstel CCMR-Two Fase 2 Relapsing en progressieve MS Test metformine en clemastine voor herstel UK Myelin Repair Trial Fase 2 Alle vormen Onderzoek naar myelinereparatie DC-vaccinatie Fase 2 RMS Specifieke immuuntolerantie Remote MS Care Observatie Alle vormen Digitale opvolging en zorgverbetering

Voor een volledig en actueel overzicht kun je zoeken op ClinicalTrials.gov.

Wat betekent dit voor patiënten en gezinnen?

De wetenschap maakt grote stappen. Nieuwe studies richten zich niet alleen op het remmen van MS, maar ook op herstel en leven met MS.
Niet iedere patiënt komt in aanmerking voor deelname aan een trial, maar het volgen van deze ontwikkelingen kan hoop en perspectief geven.

Bespreek met je neuroloog of deelname aan onderzoek past bij jouw situatie. Elk nieuw inzicht helpt de toekomst van MS beter te begrijpen.

Bron en update

Dit overzicht is samengesteld in november 2025 op basis van actuele gegevens uit Europese onderzoekscentra en ClinicalTrials.gov.
Het doel is om mensen met MS, hun gezinnen en zorgprofessionals te informeren over de hoopvolle vooruitgang binnen MS Research Europa.